project: Afstudeerproject

software: Photoshop, InDesign, Illustrator

dank aan: Theo Ploeg, Raoul Boers, Gaston Jamin, Erwin Theunissen

Nepnieuws is een veelgehoord begrip in deze tijd. Dagelijks horen we de term voorbij komen in de media, uit de monden van politici, journalisten, “de gewone man”, etc. Maar wat is nepnieuws precies? Waarom praat iedereen erover maar lijken we het niet met elkaar eens te zijn over wie en wat nepnieuws is?




Wat is nepnieuws?

Nepnieuws bestaat uit niet-feitelijke verhalen die aangekleed worden als nieuwsverhalen, terwijl ze dat niet zijn. Doorgaans probeert de maker van nepnieuws iemand te misleiden. Er zijn verschillende soorten nepnieuws te onderscheiden en allemaal hebben ze unieke eigenschappen wat betreft de opmaak en verspreiding ervan. Zodra de nepnieuwsverhalen eenmaal verspreid zijn, is het een kwestie van wachten voordat er mensen toehappen. In principe is iedereen gevoelig voor nepnieuws, maar we geloven niet per definitie alles. Wat we wel (willen) geloven, is afhankelijk van onze confirmation bias. Wanneer iemand inspeelt op onze kennis, verwachtingen of meningen, luisteren we naar hem. We filteren informatie op basis van onze eigen voorkennis. Daarnaast speelt nepnieuws vaak in op emotie. Berichten die ons blij of woedend maken, worden online het vaakst gedeeld. Deze verhalen ontkrachten is moeilijk, maar niet onmogelijk.

Zij die de nieuwsconsument informeren over wat wel of niet klopt, noemen we fact-checkers. Deze fact-checkers doen onderzoek naar alles wat als nieuws wordt gepubliceerd en proberen uit te zoeken wat wel klopt, wat deels klopt en wat pure bullshit is.




Wat is Feitstrijd?

Feitstrijd is mijn afstudeerproject en een spel om het inzicht in het maken en verspreiden van nepnieuws beter inzichtelijk te maken. Gedurende het spel leren de spelers verschillende soorten nepnieuws beter kennen en moeten ze die inzichten gebruiken om geurchten te verspreiden en feiten strategisch bekend te maken. Feiten die aantonen dat de tegenstander ongeloofwaardig is, leveren punten op. Anderzijds wil je dat jouw leugens niet opgehelderd worden.

Feitstrijd is een spannend spel met een journalistiek thema en kan gespeeld worden door 3 of 4 personen. In de huidige versie is uitbreiden al beperkt mogelijk door zelf kaarten te maken waarmee gespeeld kan worden. Ook kunnen in de toekomst wellicht uitbreidingssets gemaakt worden. Het spel kan het beste gezien worden als een leuk middel om spelenderwijs meer inzicht te krijgen in nepnieuws.




Merkel en Trump spelen een potje Feitstrijd